Τις επιπτώσεις του COVID-19 στην ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία των φοιτητών Ελληνικών πανεπιστημίων μελέτησε το εργαστήριο Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών με ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από την Φαίδρα Τσάμη, την Αιμιλία Κανελλοπούλου, την Λουκία Αλεξοπούλου, την Αγγελική Τσαπάρα, τον Πάνο Αλεξόπουλο και τον Απόστολο Βανταράκη. Στόχος της επιδημιολογικής μελέτης ήταν να προσδιοριστεί η επίδραση της πανδημίας COVID-19 στην ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία των φοιτητών πανεπιστημίου στην Ελλάδα.

Όπως αναφέρουν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας, «από όσο γνωρίζουμε, είναι μια από τις λίγες μελέτες με τόσο εκτεταμένο δείγμα που περιλαμβάνει δεδομένα για την ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία. Η μελέτη στοχεύει στη διεξαγωγή έγκαιρης αξιολόγησης των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στην ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία των φοιτητών του Πανεπιστημίου. Η επιδημιολογική αυτή μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Υγιεινής, σε συνεργασία με τον κο Αλεξόπουλο, Αναπλ. Καθηγητή Ψυχιατρικής και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες διαδικτυακές μελέτες στο αντικείμενο. Έχει αποσταλεί προς δημοσίευση σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό με κριτές. Πραγματοποιήσαμε μια διαδικτυακή έρευνα συνέντευξης με 1266 φοιτητές σε πολλά δημόσια πανεπιστήμια στην Ελλάδα (την περίοδο 2ου και 3ου κύματος) για να κατανοήσουμε καλύτερα τις επιπτώσεις της πανδημίας στην ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία και ευεξία τους. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με ποσοτικές και ποιοτικές μεθόδους. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια για την ποιότητα ζωής, την κατάθλιψη, το άγχος, την ψυχική επιβάρυνση».

Από το σύνολο του δείγματος το 26,3% είναι γυναίκες, το 73,1% είναι άνδρες. Η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτώμενων είναι άγαμοι σε ποσοστό 95,1 % , ενώ οι έγγαμοι είναι σε ποσοστό της τάξεως 3,9 %. Το 20,2 % του δείγματος έχει κάποια χρόνια σωματική ασθένεια Μερικά από τα αποτελέσματα φαίνονται στους πίνακες και αφορούν τα 3 ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν. Πιο αναλυτικά σε σχέση με τις επιδράσεις στην ποιότητα ζωής Ελλήνων φοιτητών λόγω της κοινωνικής απομόνωσης, λόγω covid έχουμε τα παρακάτω αποτελέσματα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στο thebest,.gr ο Απόστολος Βανταράκης, Καθηγητής Υγιεινής του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ύπνος

Σχετικά με την ικανοποίηση στον ύπνο το 10,8% δήλωσε πολύ απογοητευμένο, το 17,1% απογοητευμένο, το 35,2% δήλωσε πως δεν είναι ούτε ικανοποιημένο αλλά ούτε και απογοητευμένο. Το 28,2 δήλωσε ικανοποιημένο ενώ το 8,7, πολύ ικανοποιημένο.

Σεξ

Σχετικά με την ικανοποίηση από τη σεξουαλική ζωή ένα πολύ μεγάλο ποσοστό φοιτητών, το 31, 3% δήλωσε πως είναι πολύ απογοητευμένο. Το 19,2% δήλωσε απογοητευμένο, το 19,9% δήλωσε πως δεν είναι ούτε ικανοποιημένο αλλά και ούτε και απογοητευμένο. Το 20,1% δήλωσε ικανοποιημένο και μόλις το 9,6% δήλωσε πως είναι πολύ ικανοποιημένο.

Φίλοι

Σχετικά με την ικανοποίηση από τους φίλους τους, το μεγαλύτερο ποσοστό, συγκεκριμένα το 40,2% δήλωσε ότι είναι ικανοποιημένο. Το 23,8% δήλωσε πως δεν είναι ούτε απογοητευμένο αλλά ούτε και ικανοποιημένο Το 19,8 δήλωσε πολύ ικανοποιημένο ενώ το 4,7% δήλωσε πολύ απογοητευμένο και το 11,5% απλώς απογοητευμένο .

Αρνητικά συναισθήματα

Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των φοιτητών δήλωσε ότι έχει πολύ συχνά αρνητικά συναισθήματα. Πρόκειται για το 35,2% των φοιτητών. Μόνο το 3,4% ανέφερε ότι δεν έχει ποτέ αρνητικά συναισθήματα. Το 14,1% ανέφερε ότι έχει συχνά, το 24,3% ότι έχει αρκετά συχνά και το 22,9% ότι έχει πάντα.

Θυμός

Σε σχέση με την αίσθηση θυμού το 32,8 των φοιτητών δήλωσε ότι έχει «αρκετά» και το 18,6 δήλωσε πως έχει «υπερβολικά». «Καθόλου» δήλωσε μόλις το 9,6%. Το 18,2 δήλωσε «λίγο» και το 20,8 «μέτρια».

Αυπνία

Σχετικά με τη δυσκολία στον ύπνο/ αυπνία το μεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητών, το 38,2%, δήλωσε πως δεν έχει «καθόλου». Το 19,9% δήλωσε «λίγο», το 14,9 «μέτρια», το 15,5 «αρκετά» και το 11,5 «υπερβολικά».

Οι φοιτητές ρωτηθήκαν και για τις αντιδράσεις τους όταν κάποιος τους θυμίζει την πανδημία. Το 64,8 απάντησε «καθόλου», το 17,0% «λίγο», το 9,4 «μέτρια», το 5,8% «αρκετά» και το 2.9% «υπερβολικά».

Στο πλαίσιο της μελέτης διερευνήθηκαν και άλλοι παράμετροι όπως η αίσθηση έντασης, χαλάρωσης, φόβου, έλλειψη ενδιαφέροντος και πανικού.

’Ενταση- χαλάρωση- φόβος- στρες

Πιο αναλυτικά, το μεγαλύτερο ποσοστό, ένα 37,35 ανέφερε ότι αισθάνεται ένταση περιστασιακά. Ένα 7,0% δήλωσε ότι δεν αισθάνεται καθόλου, το 31,4% απάντησε ότι αισθάνεται ένταση αρκετά συχνά ενώ το 24,3% τον περισσότερο χρόνο. Το μεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητών, το 40,9%, δήλωσε ότι έχει αίσθηση χαλάρωσης περιστασιακά , το 8,55 καθόλου, το 34% αρκετά συχνά και μόλις το 16.6% ότι έχει αυτή την αίσθηση τον περισσότερο χρόνο. Το 36,7% των φοιτητών έχει αίσθηση φόβου και σφίξιμο στο στομάχι περιστασιακά, το 28,5 καθόλου, το 20,9% αρκετά συχνά και το 13,8% τον περισσότερο χρόνο.

Το 30,8% των φοιτητών ανέφερε ότι τον περισσότερο χρόνο δεν έχει κανένα ενδιαφέρον, ωστόσο το μεγαλύτερο ποσοστό τους, το 39.7% δεν έρχεται αντιμέτωπο με ξαφνικό αίσθημα πανικού. Όσον αφορά το άγχος HADS-anxiety, το 45% των ερωτηθέντων βρίσκεται στην κλίμακα 11-21 (abnormal case), το 33,4 % στην κλίμακα 0-7 (Normal ) και το 21,6 % στην κλίμακα 8- 10 (borderline abnormal). Όσον αφορά την κατάθλιψη, με τη χρήση του ερωτηματολογίου HADS-Depression, το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτηθέντων βρίσκεται στην κλίμακα 0-7 ( Normal) με ποσοστό 40,8% , το 33,6 % στην κλίμακα 11-21 ( abnormal case) και 25,6 % στην κλίμακα 8-10( borderline abnormal). Επίσης συσχετίστηκε η κατάθλιψη με το τμήμα σπουδών και αυτό έχει να κάνει μάλλον με την αυξημένη πίεση που μπορεί να έχουν οι φοιτητές ανάλογα με το τμήμα που φοιτούν. Όσον αφορά την επίπτωση της πανδημίας σαν ακραίο γεγονός, το 46,6 % των ερωτηθέντων βρίσκεται στην κατηγορία 37+ (Αυτό είναι αρκετά υψηλό για να καταστείλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού σας συστήματος μετά το συμβάν), το 17,4% βρίσκεται στην κατηγορία 24-32 (PTSD, διαταραχή μετατραυματικού στρες) και είναι κλινικού ενδιαφέροντος. Όσοι έχουν τόσο υψηλές βαθμολογίες και δεν έχουν πλήρες μετατραυματικό στρες, θα έχουν μερικά από τα συμπτώματα) και το 8,1% στην κατηγορία 33-36 (Αυτό αφορά το κατώτατο σημείο για μια πιθανή διάγνωση μετατραυματικού στρες).

«Λόγω της μακροχρόνιας πανδημίας και των επαχθών μέτρων, όπως οι εντολές lockdown και παραμονής στο σπίτι, η πανδημία COVID-19 έχει αρνητικές επιπτώσεις στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την ποιότητα ζωής των φοιτητών. Τα ευρήματα της μελέτης μας υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη ανάπτυξης παρεμβάσεων και προληπτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση της ποιότητας ζωής και της ψυχικής υγείας των φοιτητών των Πανεπιστημίων» καταλήγει η ερευνητική ομάδα.